سازمان غذا و دارو هشدار می‌دهد: استفاده نادرست و غیرتخصصی از فرآورده‌های دکلره و رنگ مو می‌تواند پیامدهای جدی برای سلامت مصرف‌کنندگان، به‌ویژه سیستم تنفسی و پوست سر، در پی داشته باشد. کیانا روحی، کارشناس اداره کل امور فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی این سازمان، با تأکید بر لزوم رعایت اصول ایمنی و استفاده از محصولات دارای مجوز، به تشریح جزئیات این خطرات پرداخت. این هشدار در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از افراد بدون آگاهی کامل از ترکیبات شیمیایی و روش صحیح مصرف این مواد، اقدام به تغییر رنگ موهای خود می‌کنند.
مکانیزم شیمیایی دکلره و تأثیر آن بر سلامت مو و تنفس
فرآورده‌های اکسیدان که اغلب بر پایه هیدروژن پراکسید فرموله می‌شوند، نقش فعال‌کننده رنگ مو را ایفا می‌کنند و باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که کمترین حساسیت پوستی را ایجاد کنند. اما دکلره، ماده‌ای که برای روشن کردن مو به کار می‌رود، با مکانیزم اکسیداسیون عمل می‌کند. این فرآیند شیمیایی به آمینواسیدهای مهم تشکیل‌دهنده مو آسیب رسانده و منجر به کاهش انسجام الیاف مو می‌شود. نتیجه این عمل، موهایی خشک، شکننده و آسیب‌پذیر است که ضخامت خود را نیز از دست می‌دهند.
اما عوارض دکلره تنها به مو محدود نمی‌شود. این کارشناس تأکید کرده است که استفاده نادرست از دکلره می‌تواند منجر به التهاب و قرمزی پوست سر شده و به‌طور مستقیم سیستم تنفسی را تحریک کند. استنشاق بخارات متصاعد شده از این مواد شیمیایی، به‌ویژه در محیط‌های بسته و فاقد تهویه مناسب، می‌تواند موجب سرفه، تنگی نفس و تشدید مشکلات تنفسی در افراد مستعد شود.
راهنمای انتخاب و استفاده ایمن از رنگ موی استاندارد
برای حفظ سلامت در کنار زیبایی، انتخاب و استفاده صحیح از رنگ مو اهمیت حیاتی دارد. یک رنگ موی استاندارد باید ویژگی‌های مشخصی داشته باشد:
یکدست، همگن و فاقد هرگونه ذرات حل‌نشده باشد.
میزان PH آن معمولاً در بازه ۹ تا ۱۱ قرار گیرد.
تیوب رنگ مو باید در دمای اتاق و دور از نور مستقیم خورشید یا شعله نگهداری شود.
رنگ موها به‌طور کلی به دو دسته گیاهی و سنتتیک تقسیم می‌شوند. نوع سنتتیک، که دوام بیشتری دارد، خود به سه شکل موقت، نیمه‌دائمی و دائمی عرضه می‌شود. نکته حائز اهمیت در مورد رنگ موهای سنتتیک، غلظت آمونیاک است که طبق استانداردهای سازمان غذا و دارو، حداکثر ۶ درصد مجاز است. آمونیاک به باز شدن کوتیکول مو و جذب بهتر رنگ کمک می‌کند، اما غلظت بالای آن می‌تواند به مو و سیستم تنفسی آسیب جدی برساند.
توصیه‌های ضروری برای کاهش عوارض دکلره و رنگ مو
برای به حداقل رساندن خطرات ناشی از استفاده از دکلره و رنگ مو، رعایت توصیه‌های ایمنی زیر ضروری است:
انتخاب محصول معتبر: همواره از محصولاتی استفاده کنید که دارای مجوزهای بهداشتی از سازمان غذا و دارو هستند و برچسب اصالت و مشخصات کامل محصول را دارا باشند. از خرید محصولات فاقد اطلاعات یا برندهای ناشناخته اکیداً خودداری کنید.
مراجعه به متخصص: فرآیندهای شیمیایی مانند دکلره، به‌دلیل حساسیت و پیچیدگی‌هایشان، حتماً باید توسط افراد متخصص و در محیط‌هایی با رعایت کامل اصول ایمنی و تهویه مناسب انجام شوند.
تست حساسیت (Patch Test): قبل از هر بار استفاده از رنگ مو، حتی اگر قبلاً از همان محصول استفاده کرده‌اید، تست حساسیت پوستی را روی ناحیه کوچکی از پوست (مانند پشت گوش یا داخل آرنج) انجام دهید. این تست باید ۴۸ ساعت قبل از رنگ کردن انجام شود تا از بروز واکنش‌های آلرژیک شدید جلوگیری کند.
تهویه مناسب: در زمان استفاده از رنگ مو یا دکلره، مطمئن شوید که محیط کاملاً تهویه می‌شود تا استنشاق بخارات شیمیایی به حداقل برسد.
رعایت دستورالعمل‌ها: دستورالعمل‌های درج شده روی بسته‌بندی محصول را با دقت مطالعه و به‌طور کامل رعایت کنید، از جمله زمان مکث، نسبت ترکیب و روش آبکشی.
با رعایت این نکات می‌توان از زیبایی موها لذت برد و در عین حال، سلامت خود را در برابر عوارض جانبی احتمالی دکلره و رنگ مو حفظ کرد.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی
