همزمان با افزایش سطوح آلاینده‌ها در هوای کلانشهرها و فرا رسیدن فصول سرد سال که زمینه را برای شیوع بیماری‌های تنفسی و فصلی مهیا می‌سازد، متخصصان بر اهمیت تغذیه سالم به عنوان یک سپر دفاعی قدرتمند برای تقویت سیستم ایمنی بدن تأکید می‌کنند. یک متخصص تغذیه با اشاره به نقش حیاتی رژیم غذایی مناسب، راهکارهای کلیدی برای کاهش اثرات مخرب آلودگی هوا و پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی و آنفلوآنزا را تشریح کرد.
تغذیه سالم؛ سپر دفاعی بدن در برابر آلودگی هوا
دکتر سیدعلی کشاورز، متخصص تغذیه، در گفتگو با رسانه‌ها اظهار داشت که با توجه به چالش‌های زیست‌محیطی کنونی، اتخاذ یک رویکرد جامع به تغذیه سالم از اهمیت بالایی برخوردار است. او تأکید کرد که برخی مواد غذایی می‌توانند به خنثی کردن رادیکال‌های آزاد ناشی از آلاینده‌های هوا کمک کرده و آسیب‌پذیری بدن را در برابر ذرات معلق و گازهای سمی کاهش دهند. به گفته وی، مصرف روزانه حداقل دو لیوان شیر کم‌چرب، به دلیل دارا بودن کلسیم و فسفر، می‌تواند به جذب کمتر فلزات سنگین کمک کرده و اثرات مضر آلودگی هوا را تعدیل کند.
وی افزود: میوه‌ها و سبزیجات تازه، به ویژه آن‌هایی که غنی از ویتامین C هستند، نقش آنتی‌اکسیدانی قوی ایفا می‌کنند. مرکباتی مانند پرتقال، کیوی، همچنین فلفل دلمه‌ای و گوجه‌فرنگی از جمله منابع عالی ویتامین C به شمار می‌روند که با تقویت سیستم ایمنی، به بدن در مقابله با عوامل بیماری‌زا و همچنین استرس اکسیداتیو ناشی از آلودگی هوا یاری می‌رسانند. علاوه بر این، مصرف فراوان مایعات نظیر آب، سوپ، آش و دمنوش‌های طبیعی، به رقیق شدن ترشحات تنفسی و دفع سموم از بدن کمک شایانی می‌کند و نقش مهمی در حفظ هیدراتاسیون بدن و سلامت عمومی دارد.
تقویت سیستم ایمنی با تغذیه مناسب برای مقابله با بیماری‌های فصلی
دکتر کشاورز با تمرکز بر اهمیت تغذیه سالم در فصول سرد، عنوان کرد که یک رژیم غذایی متعادل، برگرفته از چهار گروه اصلی غذایی، ضامن مقاومت بدن در برابر ویروس‌ها و کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا است. این چهار گروه شامل غلات (مانند نان و برنج) که منبع اصلی انرژی مورد نیاز بدن و سوخت‌وساز سلول‌ها هستند؛ لبنیات (مانند شیر و ماست) که کلسیم و پروتئین باکیفیت را برای تقویت استخوان‌ها و ساخت آنتی‌بادی‌ها فراهم می‌کنند؛ سبزی‌ها و میوه‌ها که به دلیل داشتن فیبر، انواع ویتامین‌ها (به خصوص ویتامین C) و رنگدانه‌های آنتی‌اکسیدانی، نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماری‌ها ایفا می‌کنند؛ و در نهایت منابع پروتئینی (مانند گوشت، مرغ، ماهی و تخم‌مرغ) که برای بازسازی سلول‌ها و تقویت سیستم دفاعی بدن حیاتی هستند.
آسیب‌پذیری گروه‌های خاص و توصیه‌های تغذیه‌ای ویژه
متخصصان تغذیه هشدار می‌دهند که کودکان و سالمندان، به دلیل سیستم تنفسی حساس‌تر و سیستم ایمنی در حال تکامل یا تضعیف‌شده، جزو آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در مواجهه با آلودگی هوا و عوامل بیماری‌زای فصلی محسوب می‌شوند. به همین دلیل، توصیه اکید می‌شود که در روزهای با کیفیت هوای نامطلوب، از خروج غیرضروری این افراد از منزل جلوگیری شود. استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوای خانگی نیز می‌تواند به بهبود کیفیت هوای داخل منزل و کاهش ریسک ابتلا به بیماری‌ها کمک کند.
دکتر کشاورز همچنین به اهمیت توجه به مکمل‌های غذایی برای افراد با شرایط خاص اشاره کرد. وی افزود: کسانی که با مشکلات گوارشی، دیابت، دندان‌پریده‌گی یا سایر بیماری‌های مزمن دست و پنجه نرم می‌کنند، ممکن است نتوانند تمام نیازهای تغذیه‌ای خود را از طریق رژیم غذایی معمول تأمین کنند. در چنین مواردی، تحت نظر پزشک، مصرف مکمل‌های تغذیه‌ای می‌تواند برای جبران کمبودها و تقویت سیستم ایمنی ضروری باشد. وی در پایان تاکید کرد که کاهش مصرف چربی‌ها و روغن‌های اشباع، در کنار رعایت تنوع و تعادل در گروه‌های اصلی غذایی، کلید اصلی داشتن یک سیستم ایمنی قوی و مقاوم در برابر بیماری‌های فصلی و تنفسی، به ویژه در شرایط آلودگی هوا است.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی
