پس از ماه‌ها بحث میان وزارتخانه‌های بهداشت و ارتباطات، بالاخره دستورالعمل مشترک عرضه اینترنتی دارو و کالاهای سلامت‌محور به‌تصویب رسید و مسیر قانونی برای ارائه خدمات غیرحضوری داروخانه‌ها گشوده شد؛ تغییری که هم دسترسی بیماران را تسهیل می‌کند و هم با ضوابط دقیق، تلاش دارد ریسک‌های ایمنی و سوءاستفاده را کاهش دهد.
چه چیز جدید است و چرا حساسیت بود؟
تفاهم جدید، تنها به باز کردن در اینترنتی فروش ختم نمی‌شود؛ محور آن تضمین سلامت و امنیت زنجیره عرضه است. وزارت بهداشت بر ضرورت نظارت تخصصی و حفظ محرمانگی اطلاعات تاکید داشت و خواستار آن شد که فقط داروخانه‌های رسمی و دارای معرفی‌نامه از دانشگاه‌های علوم پزشکی بتوانند در بستر آنلاین فعالیت کنند. بر همین اساس، همه مراحل نسخه‌پیچی، مشاوره، بسته‌بندی و تحویل باید زیر نظر مسئول فنی انجام شود و اطلاعات کامل سفارش در سامانه متمرکز ثبت گردد تا شفافیت و ردیابی تامین شود.
نکات عملی و الزامات اجرایی
- ثبت رسمی و احراز اهلیت: داروخانه‌ها، شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات سلامت و شرکت‌های حمل‌ونقل دارویی موظف به ثبت در سامانه رسمی و اثبات صلاحیت قانونی‌اند.
- استانداردهای بسته‌بندی و حمل‌ونقل: بسته‌های دارویی باید پلمب، غیرقابل‌رویت و دارای برچسب هویتی گیرنده باشند؛ حمل اقلام حساس مانند داروهای یخچالی منوط به رعایت کامل زنجیره سرد و استفاده از شرکت‌های حمل مورد تایید سازمان غذا و دارو است.
پیامدها و چشم‌انداز
اجرای این دستورالعمل می‌تواند دو نتیجه هم‌زمان داشته باشد: اول، دسترسی آسان‌تر بیماران به داروی موردنیاز، به‌ویژه در مناطق دورافتاده یا برای افراد کم‌تحرک؛ دوم، ایجاد کنترل الکترونیکی و شفافیت در ثبت اطلاعات نسخه، صدور فاکتور رسمی و tracability که امکان نظارت سریع‌تر و جلوگیری از بازار سیاه را افزایش می‌دهد. با این حال موفقیت طرح مستلزم ظرفیت‌سازی فنی سامانه‌ها، نظارت مستمر بر کیفیت خدمات و آموزش داروسازان و شرکت‌های حمل برای رعایت استانداردها خواهد بود.
این تصمیم رسمی، تعادلی میان تسهیل خدمات دیجیتال سلامت و محافظت جدی از نیروی حیاتی دارو برقرار می‌کند؛ گامی رو به جلو که در صورت اجرای دقیق می‌تواند هم به رفاه بیماران بیفزاید و هم به امنیت سامانه دارویی کشور کمک نماید.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتاکریمی
