دکتر فریبا رایگان، متخصص قلب و عروق، تأکید می‌کند آگاهی از علائم و انجام درست اقدامات اولیه هنگام بروز درد قلبی می‌تواند فاصله‌ای باشد بین یک حمله قابل‌درمان و پیامدی جبران‌ناپذیر. این راهنما خلاصه‌ای کاربردی و واضح از نشانه‌ها، اولویت‌های فوری و نکات ایمنی برای بیماران و همراهان است.
نشانه‌های هشدار که نباید نادیده گرفته شوند
درد یا فشار ناحیه سینه که به فک، شانه‌ها، کمر یا بازوها منتشر می‌شود؛ تنگی نفس ناگهانی یا نفس‌نفس زدن، تعریق سرد، تهوع یا سبکی سر؛ احساس خستگی شدید یا اضطراب غیرمعمول که همراه با درد قفسه سینه ظاهر می‌شود. این علائم ممکن است در حالت استراحت، هنگام خواب یا در فعالیت بدنی بروز کند و در زنان، سالمندان یا دیابتی‌ها گاهی با علامت‌های غیرکلاسیک مانند تهوع یا خستگی شدید همراه است.
اقدامات فوری که باید انجام شود
- توقف کامل هر فعالیت و نشستن یا دراز کشیدن در وضعیت راحت؛
- تماس سریع با مرکز فوریت‌های پزشکی ۱۱۵ و اعلام واضح «احتمال درد قلبی» تا تیم اورژانس با اطلاع قبلی ارسال شود؛
- در صورت داشتن نسخه و تجویز پزشک: قراردادن قرص نیتروگلیسیرین زیر زبان؛ پس از ۵ دقیقه در صورت عدم بهبود تکرار تا دو نوبت دیگر؛
- اگر درد با سه قرص نیتروگلیسیرین بهتر نشد، از حرکت خودسرانه به بیمارستان خودداری کنید و منتظر آمبولانس باشید تا مراقبت‌های پیشرفته و مانیتورینگ اولیه فراهم شود؛
- همراهی بیمار: در صورت بی‌هوشی یا توقف تنفسی، انجام کمک‌های اولیه پایه (خودآموزی شده) و اعلام به اپراتور ۱۱۵ برای راهنمایی تا رسیدن امداد.
چرا نباید خوددرمانی یا مراجعه شخصی را انتخاب کرد
انتقال بیمار بدون پایش قلبی و بدون توان انجام اقدامات پیشرفته (مانند اکسیژن، نوار قلب یا داروهای تزریقی) می‌تواند وضعیت را تشدید کند. آمبولانس مجهز به دستگاه‌های لازم و تیم آموزش‌دیده است که در مسیر انتقال احتمال بروز عوارض را کاهش می‌دهد.
نکات پیشگیرانه و توصیه برای افراد در معرض خطر
- افراد با سابقه بیماری عروق کرونر، سکته قلبی قبلی یا فاکتورهای پرخطر مانند دیابت و فشارخون باید همیشه داروهای اضطراری تجویزی را همراه داشته و نحوه مصرف را بیاموزند؛
- پیگیری منظم با متخصص قلب، کنترل عوامل خطر (قند، فشار، چربی، وزن و سیگار) و برنامه توانبخشی پس از رویداد قلبی، مهم‌ترین گام‌ها برای کاهش وقوع حوادث بعدی است.
اقدامات سریع، تماس دهی به فوریت‌ها و پیروی از توصیه‌های پزشکی ساده ولی حیاتی‌اند؛ آموزش این گام‌ها به خانواده‌ها و جامعه، می‌تواند تفاوت بین نجات و تلفات در موقعیت‌های قلبی را رقم بزند.
مجله زیبایی و سلامت دکتر اناهیتا کریمی
