افسردگی فقط در مغز نیست
پژوهشگران دانشگاه سائوپائولو در مطالعهای گسترده، نشان دادهاند که افسردگی تنها یک اختلال مغزی نیست، بلکه ردپای زیستی آن را میتوان در خون و تغییرات ژنتیکی سلولهای ایمنی نیز مشاهده کرد. این یافته که بر اساس بررسی بیش از ۳ هزار نمونه خون به دست آمده، میتواند در آینده به توسعه آزمایشهای خونی برای تشخیص یا پایش این بیماری منجر شود.
افسردگی؛ یک اختلال سیستمیك با ریشه در سلولهای ایمنی
سالهاست که افسردگی به عنوان یک اختلال روانی و مغزی شناخته میشود، اما پژوهش جدید محققان دانشگاه سائوپائولو نشان میدهد که اثرات این بیماری بسیار فراتر از مغز است. دانشمندان با مقایسه دادههای ژنتیکی ۱۸۶۴ فرد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی با بیش از ۱۲۰۰ فرد سالم، دریافتند که فعالیت ۱۳۸۳ ژن در سلولهای ایمنی (گلبولهای سفید خون) افراد مبتلا به افسردگی با افراد سالم تفاوت دارد. از این میان، ۷۳ ژن به طور معمول با عملکرد سیناپسها، انتقال پیامهای عصبی و ارتباط میان سلولهای مغز شناخته میشوند که نشان میدهد بخشی از تغییرات زیستی مرتبط با افسردگی، نه تنها در مغز بلکه در سلولهای سیستم ایمنی نیز قابل مشاهده است.
نشانگرهای زیستی در خون؛ گامی به سوی تشخیص زودهنگام افسردگی
پژوهشگران در ادامه این مطالعه موفق به شناسایی ۱۸ ژن شدند که میتوانند افراد مبتلا به افسردگی را از افراد سالم تفکیک کنند. به اعتقاد محققان، این ژنها در آینده ممکن است به عنوان «نشانگرهای زیستی» برای تشخیص یا پایش افسردگی مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، آنها تأکید میکنند که هنوز راه زیادی تا تولید یک آزمایش خون قابل اعتماد برای تشخیص افسردگی باقی مانده است و این یافتهها باید در مطالعات بیشتری تأیید شوند.
چرا این کشف اهمیت دارد؟ افسردگی و مشکلات جسمی
این یافته مهم میتواند توضیح دهد که چرا افسردگی اغلب با مشکلات جسمی متعددی مانند اختلال خواب، کاهش اشتها، دردهای جسمی، التهابهای پوستی و حتی افزایش خطر بیماریهای قلبی همراه است. بسیاری از بیماران مبتلا به افسردگی علاوه بر احساس غم و ناامیدی، این علائم جسمانی را نیز تجربه میکنند و پژوهش جدید نشان میدهد که این بیماری احتمالاً یک پدیده «سیستمیك» است که بر بخشهای مختلف بدن اثر میگذارد و تنها به مغز محدود نمیشود. این درک جدید از ماهیت افسردگی، میتواند افقهای تازهای را در زمینه درمانهای ترکیبی و رویکردهای جامعتر به این بیماری بگشاید.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی
About the Author
