در شرایطی که کلان‌شهرها با معضل آلودگی فزاینده هوا دست و پنجه نرم می‌کنند و بسیاری از مراکز به تعطیلی کشیده می‌شوند، مسئولان داروخانه‌های بیماران خاص تاکید کرده‌اند که خدمات‌رسانی به این گروه از جامعه بدون وقفه ادامه خواهد یافت. این اطمینان‌خاطر در حالی داده می‌شود که بازار دارویی کشور با چالش‌های جدی کمبود داروهای حیاتی مواجه است، وضعیتی که نگرانی‌های فزاینده‌ای را برای بیماران خاص و خانواده‌هایشان به همراه آورده است.
داروخانه‌های بیماران خاص: خط مقدم خدمت‌رسانی در شرایط بحرانی
مسئولان داروخانه‌های بیماران خاص اعلام کرده‌اند که با وجود شرایط بحرانی آلودگی هوا، ساعات کاری این مراکز بدون تغییر باقی می‌ماند و طبق روال معمول از ساعت ۸ صبح تا ۶ عصر، و پنجشنبه‌ها تا ساعت ۱۲ ظهر به فعالیت خود ادامه می‌دهند. تعطیلی فقط شامل روزهای رسمی تعطیل است. این تداوم خدمت‌رسانی نشان‌دهنده اهمیت حیاتی نقش داروخانه‌های بیماران خاص در تامین نیازهای دارویی افرادی است که به دلیل وضعیت سلامت خود، به دسترسی پایدار و بدون وقفه به دارو نیازمندند.
چالش کمبود داروهای حیاتی؛ نگرانی فزاینده برای بیماران خاص
در کنار تلاش برای حفظ دسترسی، اظهارات رسول نظری‌فرد، داروساز و مسئول داروخانه بیماران خاص، از وخامت وضعیت بازار دارویی حکایت دارد. وی از "افزایش روزانه کمبودها" خبر داده و وضعیت را "افتضاح" توصیف کرده است. این کمبودها به ویژه در مورد داروهای حیاتی، زندگی بیماران را به خطر می‌اندازد. برخی از اقلام کلیدی که با کمبود جدی مواجه هستند عبارتند از:
اسپری‌های تنفسی: بسیاری از انواع وارداتی دیگر در دسترس نیستند و تولیدات داخلی جایگزین شده‌اند که همیشه کارایی مشابهی ندارند.
داروهای بیماران پیوندی و دارای اختلالات سیستم ایمنی: برخی از داروهای تولید داخل که مصرف بالایی دارند، برای مدت‌ها است که در بازار یافت نمی‌شوند.
داروهای شیمی‌درمانی: داروهای مورد استفاده برای درمان سرطان خون، که از جمله داروهای حیاتی محسوب می‌شوند، با کمبود جدی روبرو هستند.
این وضعیت، فشار مضاعفی بر بیماران خاص و سیستم درمانی کشور وارد می‌کند و ضرورت اتخاذ تدابیر فوری برای حل معضل کمبود دارو را بیش از پیش نمایان می‌سازد.
ریشه‌های بحران دارو: از تأخیر بیمه‌ها تا تحریم‌ها
شناسایی علل کمبود دارو برای یافتن راهکارهای موثر حیاتی است. نظری‌فرد چند عامل اصلی را در بروز این بحران دخیل می‌داند:
تأخیر در پرداخت مطالبات بیمه‌ها: تأخیر ۷ تا ۸ ماهه شرکت‌های بیمه در پرداخت بدهی‌های خود به داروخانه‌ها و شرکت‌های تامین‌کننده، زنجیره تولید و واردات دارو را مختل کرده است.
مشکلات برنامه‌ریزی: برخی خطاهای برنامه‌ریزی در سطح کلان کشور نیز به این چالش دامن زده است.
تحریم‌های بین‌المللی: محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها باعث شده که برخی کشورها از فروش دارو به ایران خودداری کنند که این موضوع نیز به تشدید کمبودها منجر شده است.
این عوامل دست به دست هم داده‌اند تا وضعیت تامین داروی بیماران خاص به نقطه‌ای بحرانی برسد و نیاز به بازنگری جدی در سیاست‌های دارویی و اقتصادی کشور احساس شود.
اهمیت دسترسی پایدار به دارو برای بیماران خاص در مواجهه با آلودگی هوا
دسترسی پایدار به دارو برای بیماران خاص، نه تنها یک نیاز درمانی، بلکه یک حق اساسی است، به ویژه در شرایطی مانند آلودگی شدید هوا که سلامت این افراد به شدت آسیب‌پذیرتر می‌شود. آلودگی هوا می‌تواند علائم بیماری‌های تنفسی و قلبی را در این بیماران تشدید کند و حتی روند بهبودی در بیماران سرطانی یا پیوندی را مختل سازد. بنابراین، هرگونه اختلال در تامین دارو می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای آن‌ها داشته باشد. دولت و نهادهای ذیربط باید با اتخاذ رویکردی جامع و چندجانبه، شامل تسریع پرداخت مطالبات بیمه‌ها، بازنگری در برنامه‌ریزی‌های دارویی و یافتن راهکارهای موثر برای دور زدن اثرات تحریم‌ها، از تشدید بحران کمبود دارو جلوگیری کرده و از سلامت قشر آسیب‌پذیر جامعه حفاظت کنند.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی
مطالب مرتبط
- هشدار جدی سازمان غذا و دارو: داروی لاغری ۵۶ میلیونی مانجارو بدون مجوز سلامت جامعه را تهدید می‌کند
- محمد رئیس‌زاده بار دیگر سکاندار سازمان نظام پزشکی کشور شد
- مسئول بسیج جامعه پزشکی با خانواده شهید علی حیدری دیدار کرد؛ تجلی ایثار در سیمای شهدای سلامت
- فریاد ۸۰ نماینده مجلس برای شفافیت در پرونده سرقت داروهای شیمی درمانی؛ ابعاد هولناک تزریق آب مقطر به بیماران سرطان
