در آستانه برگزاری بیست و یکمین کنگره سراسری اورژانس‌ها و بیماری‌های شایع طب کودکان، مسئولان علمی این رویداد بر اهمیت حیاتی آماده‌سازی نظام سلامت کشور برای مواجهه با بحران‌ها و حوادث، به‌ویژه با محوریت تقویت تاب‌آوری نظام سلامت کودکان، تاکید کردند. این تاکید در حالی صورت می‌گیرد که کشور همواره در معرض انواع بلایای طبیعی و غیرطبیعی قرار دارد و آسیب‌پذیری خاص کودکان در چنین شرایطی، لزوم رویکردی جامع و تخصصی را ایجاب می‌کند.
ضرورت تقویت تاب‌آوری نظام سلامت کودکان در برابر بحران‌ها و حوادث
سیدمحمدتقی حسینی طباطبایی، مدیر گروه کودکان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس کنگره، با اشاره به ماهیت فصلی بیماری‌های شایع کودکان و فشار کنونی بر بیمارستان‌ها به دلیل موج آنفلوانزا و بیماری‌های تنفسی، از برگزاری این کنگره از ۲۰ تا ۲۳ آذرماه خبر داد. وی هدف اصلی کنگره را بررسی موضوعاتی همچون رشد و تکامل، تغذیه، بیماری‌های جنینی و نوزادان نارس، عفونت‌ها و سایر بیماری‌های شایع اطفال در رشته‌های فوق‌تخصصی عنوان کرد.
حسینی طباطبایی با تاکید بر محوریت "حوادث، بلایا و درس‌آموخته‌های جنگ ۱۲ روزه" در این دوره از کنگره، بیان کرد که تجارب پزشکی به‌دست‌آمده از درگیری‌های اخیر، اهمیت بازنگری و تقویت تاب‌آوری نظام سلامت کودکان را بیش از پیش نمایان ساخته است. تاب‌آوری در نظام سلامت به معنای توانایی یک سیستم برای مقاومت، جذب، سازگاری و بهبود یافتن از شوک‌ها و فشارهای ناگهانی است. او پیش‌بینی کرد که بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ شرکت‌کننده از بیش از ۲۰ رشته تخصصی، فوق‌تخصصی و پرستاری در این رویداد علمی حضور خواهند یافت. برنامه‌ریزی شده است که در هر پنل و کارگاه، طرح‌های اجرایی برای ارتقای تاب‌آوری نظام سلامت تدوین و پس از جمع‌آوری در قالب یک کتابچه رسمی به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ارائه شود. این اقدامات برای ایجاد یک نظام سلامت پاسخگوتر و مقاوم‌تر در برابر شوک‌ها ضروری است.
چالش‌های خاص سلامت کودکان در بلایا: درس‌هایی از تجربه و تخصص
سعید صدر، دبیر علمی کنگره، با اشاره به آسیب‌پذیری ویژه کودکان در مواجهه با بحران‌ها، بر لزوم جدی‌تر گرفتن مدیریت بحران در حوزه طب اطفال تاکید کرد. وی توضیح داد که تفاوت‌های اساسی در فیزیولوژی و نیازهای درمانی کودکان نسبت به بزرگسالان، نیازمند پروتکل‌ها و آمادگی‌های تخصصی است. کودکان به دلیل سیستم ایمنی نابالغ، وابستگی بیشتر به مراقبان، و عدم توانایی در ابراز نیازهای خود، در شرایط بحران آسیب‌پذیرتر هستند.
کنگره امسال شامل ۲۷ نشست کارشناسی در مدت چهار روز است و طی آن، ابعاد مختلف مدیریت بحران در سلامت کودکان بررسی خواهد شد. از جمله این مباحث می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
مدیریت بیمارستان‌ها در شرایط جنگ، سیل و زلزله
مقابله با مسمومیت‌ها، تشعشعات هسته‌ای و شیمیایی
بررسی آسیب‌های روان‌پزشکی کودکان ناشی از حوادث
صدر افزود: "در جنگ اخیر مشاهده کردیم که پیگیری درمان بیماران مزمن مختل شد." این تجربه بر اهمیت مدیریت دارو، احیای اطفال در بحران، مدیریت راه‌های هوایی، ارزیابی نوار قلب، نقش بانک خون و آمادگی‌های پرستاری و پزشکی به‌طور تخصصی تاکید دارد. وی همچنین بر ضرورت آموزش گسترده کمک‌های اولیه در حوزه طب کودکان برای توانمندسازی تیم‌های درمانی در سطوح مختلف و کاهش تلفات در حوادث بزرگ تاکید کرد. این آموزش‌ها کمتر از حوزه بزرگسالان مورد توجه قرار گرفته و تقویت آن برای افزایش تاب‌آوری سلامت کودکان حیاتی است.
طرح درمان رایگان و تاب‌آوری بیمارستان‌های کودکان: دغدغه‌های یک رئیس بیمارستان
شمس‌الله نوری‌پور، رئیس بیمارستان کودکان مفید، ضمن تأکید بر تجربه‌های پزشکی به‌دست‌آمده از حوادث و درگیری‌های اخیر که به مجروحیت و شهادت کودکان منجر شد، بر لزوم افزایش آمادگی تخصصی و هماهنگی میان بخش‌های مختلف نظام سلامت تاکید کرد. وی با تشریح وضعیت بیمارستان مفید، از ظرفیت ۱۱۰ تخت بستری و ۹۰ عضو هیئت علمی خبر داد و گفت که ضریب اشغال تخت در فصول سرد به ۸۰ درصد می‌رسد و بیماران گاهی برای یافتن تخت خالی با چالش مواجه می‌شوند. این وضعیت فشار مضاعفی بر تاب‌آوری نظام سلامت کودکان وارد می‌آورد.
نوری‌پور همچنین به بررسی طرح درمان رایگان کودکان زیر هفت سال پرداخت. او ضمن تایید فواید این طرح برای خانواده‌های کم‌درآمد، از استفاده گسترده آن توسط مراجعان با توان مالی بالا ابراز نگرانی کرد. وی پیشنهاد داد که این طرح به دهک‌های پایین درآمدی محدود شود تا:
منابع مالی به شکل بهینه‌تری مدیریت شود.
کادر درمان کودکان حمایت مالی بیشتری دریافت کند.
رئیس بیمارستان مفید هشدار داد که در صورت عدم اصلاح این طرح، شاهد افزایش فاصله بین بخش دولتی و خصوصی، و رشد "تقاضای القایی" خواهیم بود. تقاضای القایی به وضعیتی گفته می‌شود که نیاز واقعی به خدمات درمانی وجود ندارد، اما به دلیل رایگان بودن یا ارزان بودن، مراجعات غیرضروری افزایش می‌یابد. این امر در نهایت منجر به تحمیل هزینه‌های سنگین بر خانواده‌های نیازمند در مراجعه به بخش خصوصی خواهد شد و به تضعیف تاب‌آوری نظام سلامت کودکان در بلندمدت می‌انجامد.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی
مطالب مرتبط
- نقش حیاتی تغذیه در مهار آنفلوآنزا؛ راهنمای جامع خوراکی‌های مجاز و ممنوع
- متخصصان هشدار می‌دهند: مقاومت آنتی‌بیوتیکی سلامت جامعه را به مرز بحران کشانده است
- پویش ملی تغذیه سالم با تمرکز بر نان سالم، آگاهی عمومی را برای ارتقای سلامت جامعه افزایش می‌دهد
- مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران ۳.۵ برابر میانگین جهانی؛ زنگ خطر مقاومت میکروبی به صدا در آمد
