موج گسترده آنفلوآنزا در سراسر کشور رو به فزونی گذاشته و مسئولان بهداشتی با اعلام هشدار، بر رعایت جدی پروتکل‌های پیشگیرانه و پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها تأکید می‌کنند. با شدت گرفتن موارد ابتلا به آنفلوآنزا، وزارت بهداشت از تداوم روند صعودی این بیماری تا ماه‌های آینده خبر داده و از مردم خواسته است تا با مسئولیت‌پذیری فردی، به کنترل این بحران سلامت کمک کنند.
تداوم موج آنفلوآنزا و پیش‌بینی‌های وزارت بهداشت
بر اساس اعلام علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، روند ابتلا به آنفلوآنزا همچنان افزایشی است و پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که موج فعلی تا اواخر بهمن یا اسفندماه ادامه خواهد داشت. وی سرد شدن هوا، کاهش بارندگی و افزایش تجمعات را از عوامل اصلی گسترش بی‌سابقه این بیماری در مقایسه با سال‌های گذشته دانست و افزود: "هشدارهای لازم به دانشگاه‌های علوم پزشکی داده شده و انتظار می‌رود در هفته‌های آینده نیز روند شیوع آنفلوآنزا ادامه یابد." شیوع ویروس آنفلوآنزا در فصول سرد سال به دلیل پایداری بیشتر ویروس در دمای پایین و همچنین افزایش حضور مردم در فضاهای بسته و پرجمعیت، بیشتر می‌شود و این امر نیاز به هوشیاری و آمادگی بیشتر سیستم بهداشت و درمان را دوچندان می‌کند.
آنفلوآنزا در مدارس: لزوم مراقبت خانواده‌ها
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها در خصوص موج اخیر آنفلوآنزا، شیوع بالای آن در سنین مدرسه است. معاون بهداشت وزارت بهداشت تأکید کرد که بیشترین میزان ابتلا در میان دانش‌آموزان گزارش شده است. وی با هشدار نسبت به عواقب حضور دانش‌آموزان بیمار در محیط‌های بسته مانند کلاس درس که می‌تواند به انتقال گسترده و حتی تعطیلی کلاس‌ها منجر شود، از والدین خواست در صورت مشاهده هرگونه علائم آنفلوآنزا، فرزندان خود را از رفتن به مدرسه منع کنند. کودکان به دلیل سیستم ایمنی در حال تکامل و عدم رعایت کامل پروتکل‌ها، بیشتر در معرض خطر ابتلا و انتشار ویروس آنفلوآنزا قرار دارند.
ماسک و شستشوی دست‌ها؛ سپری در برابر آنفلوآنزا
رئیسی، معاون بهداشت، مجدداً بر بازگشت به رعایت پروتکل‌های بهداشتی به عنوان یکی از مهم‌ترین راه‌های کنترل موج کنونی آنفلوآنزا تأکید کرد. او بیان داشت: "استفاده از ماسک، شستن مرتب دست‌ها و پرهیز از حضور طولانی‌مدت در اجتماعات، همچنان مؤثرترین روش‌های پیشگیری هستند." وی همچنین توضیح داد که با توجه به تغییرپذیری دائم سویه‌های آنفلوآنزا، واکسن‌ها ایمنی کامل ایجاد نمی‌کنند، اما شدت بیماری و احتمال بستری شدن را به طور چشمگیری کاهش می‌دهند. این اقدامات ساده بهداشتی، خط اول دفاعی در برابر ویروس‌ها محسوب می‌شوند و می‌توانند زنجیره انتقال آنفلوآنزا را به طرز چشمگیری قطع کنند.
مقاومت آنتی‌بیوتیکی؛ چالش جدی در مبارزه با آنفلوآنزا
یکی از هشدارهای مهم و مشترک مسئولان بهداشتی، پرهیز جدی از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک است. رئیسی خاطرنشان کرد که آنتی‌بیوتیک در درمان آنفلوآنزا که یک بیماری ویروسی است، نقشی ندارد و مصرف آن تنها باید با تجویز پزشک صورت گیرد. محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت نیز با ابراز نگرانی از مصرف بالای آنتی‌بیوتیک در کشور هشدار داد: "تجویز غیرمنطقی آنتی‌بیوتیک باعث بروز مقاومت میکروبی می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند نسل آینده را با خطر جدی مواجه کند." مقاومت آنتی‌بیوتیکی به این معناست که باکتری‌ها در برابر داروهای آنتی‌بیوتیکی مقاوم می‌شوند و این امر درمان عفونت‌های باکتریایی را در آینده بسیار دشوار یا غیرممکن می‌سازد. از این رو، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک نه تنها برای درمان آنفلوآنزا بی‌فایده است، بلکه یک تهدید بزرگ برای سلامت عمومی در درازمدت به شمار می‌رود.
علائم آنفلوآنزا و اهمیت مراجعه زودهنگام به پزشک
منصور علیمردانی، متخصص بیماری‌های عفونی، به شدت بی‌سابقه موج آنفلوآنزا پس از دوران کرونا اشاره کرد و کاهش رعایت پروتکل‌ها، حضور گسترده در اجتماعات و افزایش سفرهای داخلی و خارجی را از عوامل اصلی شیوع گسترده این بیماری دانست. وی درباره علائم هشداردهنده آنفلوآنزا گفت:
شروع ناگهانی تب و لرز شدید
بدن‌درد و کوفتگی عمومی
آبریزش بینی و گلودرد
سردرد و خستگی مفرط
او تأکید کرد: "مصرف داروهای ضدویروس تنها در سه روز اول بروز علائم مؤثر است و تأخیر در مراجعه به پزشک می‌تواند روند درمان را دشوار کند." در استان‌های سرد و خشک، شیوع آنفلوآنزا بیشتر گزارش شده، به عنوان مثال در قم حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از مراجعه‌کنندگان با علائم تنفسی، تست مثبت آنفلوآنزا داشته‌اند. با این حال، حدود ۹۵ درصد بیماران نیاز به بستری شدن ندارند و تنها افراد دارای بیماری زمینه‌ای یا گروه‌های پرخطر ممکن است به خدمات بیمارستانی نیاز پیدا کنند.
واکسیناسیون و ویتامین D؛ عوامل مؤثر در پیشگیری از آنفلوآنزا
متخصصان تأکید دارند که واکسن آنفلوآنزا می‌تواند از سویه‌های رایج محافظت کند و حتی در صورت ابتلا، شدت بیماری را خفیف‌تر سازد و بهترین زمان تزریق آن از نیمه شهریور تا پایان مهرماه است، هرچند تزریق در ماه‌های دیگر نیز همچنان فایده دارد. علاوه بر این، علیمردانی به شیوع کمبود ویتامین D در جمعیت ایران اشاره کرد و گفت: "مصرف مکمل‌های ویتامین D می‌تواند مقاومت بدن در برابر بیماری‌های ویروسی از جمله آنفلوآنزا را تقویت کند." ویتامین D نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن ایفا می‌کند و کمبود آن می‌تواند فرد را مستعد ابتلا به عفونت‌ها سازد.
جمع‌بندی و توصیه‌های نهایی:
گسترش سریع آنفلوآنزا و تداوم موج فعلی نشان می‌دهد که رعایت پروتکل‌های ساده اما حیاتی مانند استفاده از ماسک، شستن دست‌ها و پرهیز از تجمعات همچنان مؤثرترین ابزار کنترل بیماری است. تأکید مکرر مسئولان بر پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک و لزوم واکسیناسیون، یادآور این واقعیت است که مقابله با موج فعلی تنها با همکاری مردم امکان‌پذیر خواهد بود. اکنون بیش از هر زمان دیگر، نقش آگاهی و مسئولیت‌پذیری فردی در حفظ سلامت جمعی اهمیت دارد. با توجه به پیش‌بینی تداوم موج آنفلوآنزا در یک تا دو ماه آینده، رعایت پروتکل‌های بهداشتی، واکسیناسیون، پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک و مراقبت ویژه از کودکان، ضروری‌تر از هر زمان دیگری است. مسئولان بهداشت از مردم خواسته‌اند با رعایت توصیه‌ها، هم از سلامت خود محافظت کنند و هم مانع گسترش بیشتر این موج آنفلوآنزا شوند.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی
مطالب مرتبط
- تأکید سازمان سنجش: رزرو صندلی پزشکی در دانشگاه‌ها کلاهبرداری محض است و پیگرد قانونی دارد
- ایران با تولید ۲۱ محصول دانش‌بنیان از جلبک‌های خلیج فارس، افق‌های جدیدی در صنعت نانوبیوتک دریایی گشود
- اورژانس تهران با افزایش آلودگی هوا، هشدارهای جدی به گروه‌های حساس صادر کرد
- تحقیقات تازه نشان می‌دهد: مشکلات گوارشی در دوران یائسگی شیوع گسترده و اغلب نادیده گرفته می‌شود
