مطالعات اخیر نشان میدهد که رعایت ترکیبی از فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی پر فیبر و کنترل قرارگیری در مواد شیمیایی ماندگار موسوم به PFAS میتواند نقش مؤثری در پیشگیری از دیابت نوع ۲ ایفا کند.
در این تحقیق مشخص شد که ورزش هوازی و مقاومتی به مدت ۱۵۰ دقیقه در هفته
- بلافاصله مقاومت سلولها نسبت به انسولین را کاهش میدهد
- نیاز به انسولین کمتر میشود و توان تولید این هورمون حیاتی حفظ میشود
در مراحل پیشدیابت (زمانی که سطح قند خون در مرز طبیعی و دیابت قرار دارد)، کنار گذاشتن فعالیت sedentary، تنظیم دقیق کالری مصرفی و تجویز داروهای تخصصی تحت نظر پزشک میتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
اهمیت رژیم پرفیبر و تعادل چربیهای مفید
متخصصان تغذیه بر مصرف فیبر بالا از میوهها، سبزیجات و غلات سبوسدار تأکید میکنند. فیبر منظم
- سرعت جذب قند در خون را کاهش میدهد
- سطح کلسترول را بهبود میبخشد
- احساس سیری را طولانیتر میکند

از سوی دیگر نسبت اسیدهای چرب امگا-۶ به امگا-۳ در رژیمهای صنعتیشده به حدود ۲۰ به ۱ رسیده است؛ این نامتعادلی زمینهساز التهاب مزمن و افزایش حساسیت به دیابت نوع ۲ است. اصلاح این نسبت با افزایش منابع گیاهی و دریایی امگا-۳ ضروری است.
تهدید جدید: مواد شیمیایی پرفلوئوروآلکیل (PFAS)
PFAS یا «مواد شیمیایی ماندگار» که در پوششهای نچسب ظروف، بستهبندیهای صنعتی و آبهای آلوده تجمع میکنند،
- با مختل کردن عملکرد سلولهای پانکراس
- افزایش التهاب در بافتهای چربی
- تغییر در سوختوساز گلوکز
مرتبط دانسته شدهاند. مطالعه جدید دانشگاه کیس وسترن ریزرو نشان میدهد جوامع کمدرآمد که بیشترین تماس را با PFAS دارند، بیش از دیگران در معرض خطر دیابت نوع ۲ قرار میگیرند.
راهکارهای فردی و سیاستگذاری
برای کاهش اثرات PFAS و بهبود پیشگیری از دیابت نوع ۲، پیشنهاد میشود:
- افزایش نظارت بر غلظت PFAS در منابع آب و مواد غذایی
- تقویت تولید پایدار غذاهای غنی از امگا-۳ و مکملهای استاندارد
- آموزش عمومی درباره اجتناب از ظروف نچسب و بستهبندیهای پلاستیکی حاوی PFAS
- قوانین سختگیرانهتر برای صنایع شیمیایی و پاسخگویی شرکتها در آسیبهای محیطزیستی
علاوه بر اقدامهای کلان، هر فرد میتواند با پیادهسازی برنامه ورزشی منظم، مصرف متعادل چربیهای مفید و انتخاب خوراکیهای پرفیبر، گامی مؤثر در کاهش خطر دیابت نوع ۲ بردارد. ترکیب این شیوههای زندگی سالم با قوانین محیطزیستی منسجم، میتواند سلامت عمومی را در برابر این بیماری مزمن تقویت کند.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی