کنده شدن براکت ارتودنسی معمولاً یک وضعیت خطرناک نیست، اما نباید تا جلسه بعدی درمان بدون اطلاع متخصص صبر کرد. ابتدا دهان را مقابل آینه بررسی کنید. اگر براکت هنوز روی سیم است، آن را نکشید و نچرخانید. روی قسمت آزاردهنده موم ارتودنسی بگذارید، غذای نرم بخورید و همان روز موضوع را به مطب اطلاع دهید. اگر قطعه کاملاً جدا شده، آن را در ظرف تمیز نگه دارید و همراه خود ببرید. تنگی نفس، احتمال ورود قطعه به مسیر تنفسی، خونریزی مهارنشدنی یا ضربه شدید به دهان نیاز به رسیدگی فوری دارد.
برای دریافت راهنمایی متناسب با وضعیت براکت و تعیین زمان مراجعه، می‌توانید برای مشاوره با دکتر یلدا پرنمازه برای شکستن براکت ارتودنسی اقدام کنید. تصمیم درباره صبر کردن تا نوبت بعدی یا مراجعه زودتر باید با توجه به محل براکت، وضعیت سیم، درد و مرحله درمان گرفته شود.
اول مشخص کنید دقیقاً چه اتفاقی افتاده است
هر لق‌شدگی به معنای شکستن کامل براکت نیست. براکت ممکن است از دندان جدا شده، اما همچنان روی سیم باشد. گاهی نیز فقط سیم بیرون می‌زند یا یکی از کش‌های کوچک می‌افتد.
با نور کافی و بدون دست‌کاری زیاد، این موارد را بررسی کنید:
- آیا براکت روی سیم مانده و فقط از دندان جدا شده است؟
- آیا قطعه کاملاً از دهان خارج شده است؟
- آیا سیم به لب، زبان یا داخل گونه فشار می‌آورد؟
- آیا پس از ضربه، دندان لق شده یا خونریزی دارد؟
- آیا درد شدید یا مشکل در بلع و تنفس وجود دارد؟
اگر وضعیت مشخص نیست، یک عکس واضح برای دکتر بفرستید. عکس جای معاینه را نمی‌گیرد، اما در تعیین فوریت مراجعه مفید است.
تا زمان مراجعه چه کارهایی انجام دهیم؟
دست‌ها را بشویید، محل را خشک کنید و تکه کوچکی موم را روی لبه تیز قرار دهید. موم وسیله ترمیم نیست؛ فقط تماس فلز با بافت دهان را کمتر می‌کند.
تا زمان اصلاح دستگاه، غذاهای نرم بخورید و لقمه‌ها را کوچک کنید. یخ، ته‌دیگ، آجیل، آب‌نبات، تافی و آدامس می‌توانند به سیم یا براکت‌های مجاور نیز آسیب بزنند.
مسواک زدن را متوقف نکنید. اطراف قطعه را آرام و با مسواک نرم تمیز کنید. اگر گونه یا لب خراشیده شده، شست‌وشوی ملایم با آب‌نمک ولرم کمک‌کننده است؛ اما دستگاه را ترمیم نمی‌کند.
چه کارهایی می‌تواند مشکل را بدتر کند؟
ترمیم خانگی ممکن است موقعیت سیم را تغییر دهد و نیروی نامناسبی به دندان وارد کند. از این کارها خودداری کنید:
- براکت را با چسب قطره‌ای، چسب ناخن یا هر چسب خانگی به دندان نچسبانید.
- قطعه‌ای را که هنوز به سیم متصل است با فشار جدا نکنید.
- سیم را بدون دستور مستقیم تیم درمان نبرید یا خم نکنید.
- برای امتحان کردن استحکام براکت، آن را با زبان یا انگشت تکان ندهید.
- به امید درست شدن خودبه‌خودی، تماس با مطب را چند هفته عقب نیندازید.
در راهنمای سایت دکتر یلدا نیز آمده است: «اگر براکت کنده شد یا شکست سعی نکنید آن را با چسب بچسبانید.» چسب‌های خانگی برای محیط دهان و اتصال دقیق تجهیزات درمانی طراحی نشده‌اند.
چرا براکت از دندان جدا می‌شود؟
جویدن غذای سفت یا چسبناک علت شایعی است. گاز زدن هویج خام یا سیب کامل نیز به براکت‌های جلو فشار می‌آورد. جویدن ناخن، مداد و یخ هم خطر آسیب را بالا می‌برد.
همیشه رفتار بیمار علت نیست. تماس دندان مقابل با براکت، ضربه ورزشی یا شرایط سطح دندان نیز نقش دارند. این اتفاق به‌تنهایی نشانه نصب اشتباه نیست. متخصص علت احتمالی را بررسی و در صورت نیاز موقعیت براکت را اصلاح می‌کند.
آیا یک براکت جداشده درمان را عقب می‌اندازد؟
هر براکت نیروی کنترل‌شده را به یک دندان منتقل می‌کند. با از بین رفتن اتصال، آن دندان ممکن است نیروی برنامه‌ریزی‌شده را دریافت نکند. با این حال، یک خرابی کوتاه‌مدت الزاماً درمان را به‌طور محسوس عقب نمی‌اندازد؛ اثر آن به مدت، مرحله درمان و محل براکت بستگی دارد.
مهلت ثابتی برای همه وجود ندارد. گاهی می‌توان تا نوبت نزدیک صبر کرد؛ اما سیم آزار دهنده یا اختلال در حرکت فعال دندان ممکن است مراجعه زودتر را ضروری کند.
در جلسه ترمیم چه اتفاقی می‌افتد؟
متخصص براکت، سیم و دندان را بررسی می‌کند. قطعه قابل استفاده ممکن است پس از تمیز کردن سطح دندان دوباره متصل شود؛ در غیر این صورت جایگزین خواهد شد. هزینه به قرارداد درمان، نوع براکت و سیاست مطب بستگی دارد.
چگونه احتمال تکرار را کم کنیم؟
- غذاهای سفت را به قطعات کوچک تقسیم کنید و با دندان‌های عقب بجوید.
- خوراکی‌های چسبناک و عادت‌هایی مانند جویدن یخ یا ناخن را کنار بگذارید.
- هنگام ورزش‌های پربرخورد، درباره محافظ دهان مناسب ارتودنسی سؤال کنید.
- از مسواک نرم و ابزارهای توصیه‌شده استفاده کنید و به براکت‌ها فشار وارد نکنید.
- پس از هر وعده، دستگاه را از نظر سیم بیرون‌زده یا قطعه لق بررسی کنید.
- موم ارتودنسی و شماره تماس مطب را در دسترس نگه دارید.
پرسش‌های متداول
اگر براکت را قورت دادیم چه کنیم؟
اگر تنفس طبیعی است، معمولاً قطعه وارد دستگاه گوارش شده است؛ با این حال موضوع را به متخصص اطلاع دهید. سرفه شدید، خس‌خس، درد قفسه سینه یا دشواری تنفس می‌تواند نشانه ورود قطعه به مسیر هوایی باشد و به ارزیابی فوری نیاز دارد.
آیا می‌توان تا جلسه بعدی صبر کرد؟
این تصمیم به فاصله تا نوبت، محل خرابی، وضعیت سیم و مرحله درمان بستگی دارد. حتی اگر درد ندارید، ابتدا با مطب هماهنگ کنید و زمان مراجعه را خودسرانه تعیین نکنید.
آیا چسباندن دوباره براکت درد دارد؟
خود اتصال مجدد معمولاً درد قابل توجهی ایجاد نمی‌کند. ممکن است پس از فعال شدن دوباره سیم، چند روز فشار یا حساسیت خفیف احساس شود. درد شدید یا ماندگار باید به متخصص گزارش شود.
جمع‌بندی
در مواجهه با کنده شدن براکت ارتودنسی، مهم‌ترین کار حفظ ایمنی دهان و تماس سریع با مطب است. قطعه را نکشید، از چسب خانگی استفاده نکنید و با موم و غذای نرم از تحریک بافت جلوگیری کنید. دکتر یلدا پرنمازه پس از بررسی وضعیت دستگاه مشخص می‌کند که مراجعه فوری لازم است یا می‌توان تا نوبت نزدیک صبر کرد. این اقدام ساده، احتمال آسیب به دهان و اختلال در برنامه حرکت دندان‌ها را کاهش می‌دهد.
این مطلب برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین معاینه یا توصیه اختصاصی متخصص ارتودنسی نیست.
این مقاله یک رپورتاژ آگهی است . مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی در خصوص محتوای یا خدمات معرفی شده مسئولیتی ندارد.
