معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با هشدار نسبت به روند نگران‌کننده کاهش سن ابتلا به دیابت نوع ۲، اعلام کرد که این بیماری که پیش‌تر در افراد بالای ۴۰ سال شایع بود، اکنون در سنین ۲۰ سالگی و حتی کمتر مشاهده می‌شود. این تغییر در الگوی ابتلا، زنگ خطری جدی برای سلامت عمومی جامعه و آینده نظام بهداشتی کشور محسوب می‌شود که نیازمند توجه فوری و اقدامات پیشگیرانه گسترده است.
سن ابتلا به دیابت نوع ۲: هشداری برای آینده سلامت جامعه
دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، در همایش تازه های دیابت، با ابراز نگرانی از روند فزاینده ابتلا به این بیماری در دهه‌های اخیر، تأکید کرد که در گذشته، دیابت نوع ۲ عمدتاً بیماری سالمندان یا میانسالان محسوب می‌شد. با این حال، شواهد کنونی نشان می‌دهد که سن شیوع این بیماری به طرز چشمگیری کاهش یافته و به دهه دوم زندگی و حتی دوران نوجوانی رسیده است. این پدیده نه تنها بار سنگینی بر دوش سیستم درمانی کشور می‌گذارد، بلکه می‌تواند کیفیت زندگی نسل‌های آینده را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. عواملی نظیر تغییرات سبک زندگی، رژیم غذایی ناسالم، کم‌تحرکی و استرس، در این کاهش سن ابتلا به دیابت نوع ۲ نقش محوری دارند.
رشد چشمگیر دیابت نوع ۲ و چالش‌های کنترل جهانی
معاون بهداشت وزارت بهداشت به افزایش چهار برابری روند ابتلا به دیابت در ۳۵ سال گذشته اشاره کرد و این موضوع را یک معضل بزرگ جهانی دانست. به گفته وی، با وجود پیشرفت‌های علمی و فناوری در حوزه داروها و آگاهی عمومی، همچنان شاهد رشد قابل توجه بیماران دیابتی هستیم. آمارها نشان می‌دهد که در حال حاضر حدود ۶۰۰ میلیون نفر در جهان به دیابت مبتلا هستند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۵۰ میلادی به بیش از ۸۵۰ میلیون نفر افزایش یابد. منطقه خاورمیانه و آفریقا بیشترین رشد را در این زمینه تجربه می‌کنند و ایران نیز در فهرست کشورهای با خطر بالای ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار دارد. سازمان جهانی بهداشت نیز به جای کاهش شیوع، تنها بر کنترل این بیماری تاکید دارد، چرا که کاهش آن در شرایط فعلی تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسد.
پیشگیری و خودمراقبتی: راهبرد کلیدی در مبارزه با دیابت نوع ۲
دکتر رئیسی با تاکید بر ناکافی بودن اتکای صرف به درمان‌های دارویی و بیمارستانی برای مقابله با دیابت، بر اهمیت پیشگیری و ارتقای سواد سلامت تاکید کرد. وی اظهار داشت که کنترل مؤثر دیابت نوع ۲ تنها از طریق تغییر سبک زندگی، تغذیه سالم، افزایش فعالیت بدنی و کاهش استرس امکان‌پذیر است. مشارکت فعال بیمار در فرآیند مراقبت از خود و داشتن مهارت‌های خودمراقبتی، از ارکان اصلی موفقیت در کنترل این بیماری مزمن است.
عوامل کلیدی در پیشگیری و کنترل دیابت نوع ۲:
تغییرات سبک زندگی: شامل رژیم غذایی متعادل و غنی از فیبر، کاهش مصرف قند و چربی‌های ناسالم.
افزایش فعالیت بدنی: حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت متوسط در بیشتر روزهای هفته.
مدیریت استرس: استفاده از تکنیک‌های آرامش‌بخش و حفظ سلامت روان.
آموزش و سواد سلامت: آگاهی از علائم، عوارض و روش‌های مدیریت بیماری.
دیابت نوع ۲ در ایران: آمار، اهداف و ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین
در ایران، حدود ۷.۵ میلیون نفر به دیابت مبتلا هستند که نیمی از آنها در سامانه بهداشت کشور ثبت شده‌اند. این در حالی است که سازمان جهانی بهداشت هدف‌گذاری کرده است که تا پنج سال آینده، ۸۰ درصد بیماران شناسایی و کنترل شوند و دسترسی ۱۰۰ درصدی بیماران دیابت نوع ۱ به انسولین و وسایل خودارزیابی فراهم گردد. برنامه هفتم توسعه کشور نیز هدف‌گذاری کرده است که نرخ کنترل و پایش دیابت به ۴۵ درصد برسد. برای دستیابی به این اهداف، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین نظیر هوش مصنوعی، ابزارهای دیجیتال خودمراقبتی و پرونده سلامت الکترونیک، حیاتی است. این ابزارها می‌توانند در ارتقای عدالت در دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی و انتقال آموزش‌ها از سالن‌های همایش به خانه‌های مردم نقش اساسی ایفا کنند و کنترل دیابت نوع ۲ را در سطح ملی به عمل تبدیل کنند. پزشکان عمومی و مراقبان سلامت آموزش‌دیده نیز نقش کلیدی در کنترل و مدیریت این بیماری در جامعه دارند.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی
مطالب مرتبط
- اقدام نوآورانه یک شرکت دارویی به شفافیت قیمت‌گذاری داروها در سامانه تیتک کمک کرد
- معاون وزیر بهداشت: تاکنون مورد غیرمعمولی از «کرونای تیغی» ثبت نشده است
- ابلاغ تداوم راهبری محمد رئیس‌زاده در راس هیئت‌مدیره نظام پزشکی تهران بزرگ
- جولان مکمل‌های تقلبی در بازار تهران؛ دبیر سندیکا از تهدید سلامت جوانان و ضعف نظارت‌ها هشدار می‌دهد
