با شروع فصل سرما، موج شیوع آنفلوآنزا در ایران شدت گرفته است، به‌گونه‌ای که متخصصان بیماری‌های عفونی از رشد نگران‌کننده تعداد بیماران بدحال و بستری‌شده خبر می‌دهند. این وضعیت، لزوم رعایت جدی پروتکل‌های بهداشتی و آمادگی جامعه برای مقابله با این ویروس تنفسی را بیش از پیش آشکار می‌سازد.
افزایش نگران‌کننده آمار آنفلوآنزا و بستری‌ها
دکتر پیام طبرسی، متخصص برجسته بیماری‌های عفونی، در گفتگو با رسانه‌ها هشدار داده است که موارد ابتلا به آنفلوآنزا در سراسر کشور رو به افزایش است و همزمان، تعداد بیمارانی که به دلیل وخامت حال خود نیاز به بستری شدن پیدا می‌کنند، به‌طور محسوسی رشد یافته است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که معمولاً هر ساله با نزدیک شدن به ماه‌های سرد سال، شاهد اوج‌گیری بیماری‌های تنفسی از جمله آنفلوآنزا هستیم. اوج‌گیری فعلی می‌تواند فشار قابل توجهی را بر نظام سلامت کشور وارد آورد و نیازمند توجه و هوشیاری عمومی است.
چالش کمبود واکسن آنفلوآنزا؛ راهکارهای پیشگیری
یکی از عمده‌ترین چالش‌های مطرح‌شده در مواجهه با موج کنونی آنفلوآنزا، کمبود واکسن در سطح کشور است. دکتر طبرسی تاکید کرده است که ذخیره موجود واکسن آنفلوآنزا مصرف شده و در حال حاضر، دسترسی به آن محدود است. با این حال، وی یادآور شده که در صورت فراهم شدن واکسن، هنوز هم تا پایان اسفندماه برای تزریق آن فرصت باقی است و تزریق واکسن می‌تواند در کاهش شدت بیماری و جلوگیری از عوارض جدی مؤثر باشد. با توجه به این کمبود، تکیه اصلی بر روش‌های پیشگیرانه غیردارویی است که می‌تواند زنجیره انتقال ویروس آنفلوآنزا را تا حد زیادی قطع کند.
توصیه‌های حیاتی برای مقابله با شیوع آنفلوآنزا
متخصصان بهداشت و درمان بر رعایت دقیق و مستمر اقدامات پیشگیرانه برای کنترل شیوع آنفلوآنزا تاکید می‌کنند. این توصیه‌ها شامل موارد کلیدی زیر است:
استفاده از ماسک: بویژه در فضاهای بسته، وسایل حمل و نقل عمومی و اماکن شلوغ برای جلوگیری از انتشار قطرات تنفسی حاوی ویروس.
شست‌وشوی منظم دست‌ها: با آب و صابون به مدت حداقل ۲۰ ثانیه یا استفاده از ضدعفونی‌کننده‌های الکلی.
اجتناب از تماس نزدیک: دوری از افراد بیمار و پرهیز از دست دادن، روبوسی و تماس با سطوح آلوده.
پرهیز از حضور در اماکن شلوغ: بویژه برای گروه‌های پرخطر نظیر سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای.
عدم مراجعه غیرضروری به مراکز درمانی: برای کاهش احتمال ابتلا یا انتقال ویروس به دیگر بیماران.
تعطیلی مدارس نیز در برخی مناطق با هدف کاهش مواجهه کودکان با ویروس آنفلوآنزا و در پی آن، کاستن از سرعت شیوع بیماری در جامعه صورت گرفته است.
تمایز آنفلوآنزا از سرماخوردگی و مدیریت اولیه بیماری
شناخت تفاوت میان آنفلوآنزا و سرماخوردگی عادی در مدیریت بیماری بسیار مهم است. آنفلوآنزا معمولاً با علائمی شدیدتر و ناگهانی‌تر مانند تب بالا، لرز، درد شدید عضلانی، خستگی مفرط و سرفه خشک همراه است، در حالی که سرماخوردگی علائمی خفیف‌تر دارد. در اکثر موارد (حدود ۹۰ درصد)، افراد مبتلا به آنفلوآنزا می‌توانند با استراحت کافی، مصرف مایعات فراوان و استفاده از مسکن‌های بدون نسخه در منزل بهبود یابند. نکته حائز اهمیت این است که مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها در روزهای اول بیماری هیچ تأثیری در بهبود آنفلوآنزا که یک عفونت ویروسی است، ندارد و می‌تواند منجر به مقاومت دارویی شود.
چه زمانی بیماران آنفلوآنزا نیاز به مراقبت پزشکی دارند؟
در حالی که بخش عمده‌ای از بیماران آنفلوآنزا در خانه درمان می‌شوند، حدود ۱۰ درصد ممکن است دچار وخامت حال شده و به مراقبت‌های پزشکی یا حتی بستری شدن نیاز پیدا کنند. افراد دارای علائم زیر باید فوراً به پزشک مراجعه کنند:
تنگی نفس یا مشکل در تنفس
درد یا فشار مداوم در قفسه سینه یا شکم
گیجی ناگهانی
سرگیجه شدید یا مداوم
تشنج
بدتر شدن علائم بیماری‌های مزمن
تب بالای پایدار یا سرفه شدید
در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری برای تجویز داروهای خاص یا آنتی‌بیوتیک (در صورت عفونت ثانویه باکتریایی) بر عهده پزشک معالج خواهد بود. تقویت سیستم ایمنی از طریق تغذیه مناسب، کاهش استرس و خواب کافی نیز می‌تواند در پیشگیری و بهبود بیماری آنفلوآنزا نقش مؤثری ایفا کند، اما مهمترین عامل همواره پرهیز از تماس با ویروس است.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی
مطالب مرتبط
- آنفلوآنزا عامل تب ناگهانی و بدن‌درد شدید است؛ آلودگی هوا مقصر نیست
- جان‌بخشی با اهدای عضو؛ فرزندان معاون رئیس جمهور پس از مرگ مغزی، زندگی دوباره بخشیدند
- شیوع نگران‌کننده آنفولانزا؛ کارشناسان اورژانس بر رعایت پروتکل‌های بهداشتی تاکید کردند
- سقط‌های غیرقانونی؛ کابوسی مرگبار که جان و آینده باروری زنان را تهدید می‌کند
