بسیاری از افراد ممکن است به صورت گذرا دچار بیحسی یا مورمور شدن اندامهای تحتانی شوند، اما برای بیماران مبتلا به قند خون، این علائم میتواند زنگ خطری جدی برای بروز نوروپاتی دیابتی باشد. درک درست از علل این دردهای عصبی و نحوه مدیریت آنها، کلیدی برای حفظ کیفیت زندگی و جلوگیری از آسیبهای جبرانناپذیر است.

نوروپاتی دیابتی و علائم هشداردهنده در پاها
دکتر محمدحسین دلشاد، فلوشیپ فوقتخصصی درد و دبیر انجمن بررسی و مطالعه درد در ایران، با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام دردهای عصبی، تأکید میکند که نوروپاتی دیابتی یکی از شایعترین و در عین حال جدیترین عوارض دیابت است. این بیماری نه تنها بر کیفیت خواب و فعالیتهای روزمره تأثیر میگذارد، بلکه میتواند حس محافظتی پا را نیز از بین ببرد.
علائم کلاسیک نوروپاتی دیابتی شامل موارد زیر است:
احساس سوزش شدید، تیرکشیدن و برقگرفتگی در انگشتان و کف پاها
کاهش حس لمس یا بیحسی کامل که منجر به عدم آگاهی از زخمها و آسیبهای فیزیکی در پا میشود
چرا شناسایی نوروپاتی دیابتی در مراحل اولیه حیاتی است؟
بسیاری از بیماران تصور میکنند گزگز پا یک عارضه جانبی طبیعی از افزایش سن یا دیابت است، در حالی که این تصور میتواند منجر به بروز زخمهای عمیق و عفونتهای ثانویه شود. متخصصان تاکید دارند که هرگونه درد عصبی در افراد دیابتی باید از سوی پزشک بررسی شود تا تشخیصهای افتراقی نظیر کمبود ویتامین B12، دیسک کمر یا مشکلات عروقی کنار گذاشته شوند.
برای مدیریت صحیح این عارضه، استراتژیهای زیر توصیه میشود:
پایش منظم قند خون، فشار خون و چربی برای کنترل روند پیشرفت آسیبهای عصبی
بررسی روزانه کف پاها توسط بیمار برای شناسایی هرگونه تاول، قرمزی یا تورم و معاینه سالانه توسط متخصص
روشهای درمان و مدیریت دردهای عصبی ناشی از دیابت
درمان دردهای نوروپاتیک دیابتی نیازمند رویکردی فراتر از مسکنهای معمولی است. به گفته دکتر دلشاد، داروهایی مانند پرهگابالین، گاباپنتین و برخی داروهای ضدافسردگی خاص، دردهای عصبی را بهتر هدف قرار میدهند. علاوه بر درمانهای دارویی، مداخلات تخصصی درد مانند تحریک طناب نخاعی در موارد مقاوم، میتواند به بیمارانی که با درمانهای اولیه به نتیجه نرسیدهاند، کمک کند. در نهایت، بیماران باید از مصرف خودسرانه مسکنهای مخدر به دلیل خطر بالای وابستگی و عوارض جانبی پرهیز کرده و حتماً تحت نظر پزشک متخصص درد قرار بگیرند تا استقلال حرکتی و کیفیت زندگی آنها حفظ شود.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی