سازمان غذا و دارو با صدور هشداری جدی، نسبت به تبلیغات گمراه‌کننده و مصرف خودسرانه جلبک اسپیرولینا تأکید کرد. این سازمان با اشاره به بروز عوارض جانبی و تداخلات دارویی متعدد، از عموم مردم خواست تا این مکمل تغذیه‌ای را تنها با تجویز و نظارت پزشک یا داروساز و از منابع معتبر تهیه کنند. نازیلا یوسفی، مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت، ضمن اعلام این هشدار، بر لزوم احتیاط و آگاهی از خطرات احتمالی مصرف بی‌رویه اسپیرولینا تأکید کرد.
اسپیرولینا چیست و چرا سازمان غذا و دارو هشدار می‌دهد؟
اسپیرولینا، جلبکی سبزآبی است که سال‌هاست به عنوان یک "ابرغذا" و مکمل تغذیه‌ای غنی از پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی شناخته می‌شود. این جلبک به دلیل خواص ادعایی در تقویت سیستم ایمنی، کاهش وزن و افزایش انرژی، محبوبیت زیادی پیدا کرده است. با این حال، سازمان غذا و دارو معتقد است که تبلیغات اغواکننده در مورد اسپیرولینا، غالباً جنبه‌های مهم ایمنی و تداخلات آن را نادیده می‌گیرد. مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت در اظهارات اخیر خود، اسپیرولینا را نه یک غذا، بلکه یک مکمل دانست که می‌تواند اثرات متفاوتی بر افراد داشته باشد و مصرف بی‌رویه یا خودسرانه آن را خطرناک قلمداد کرد. گزارش‌های متعددی از عوارض جانبی ناشی از مصرف بدون نظارت این مکمل، سازمان غذا و دارو را بر آن داشته تا این هشدار را صادر کند.
تداخلات دارویی و عوارض جانبی جلبک اسپیرولینا: پرهیز از مصرف خودسرانه
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های سازمان غذا و دارو در مورد اسپیرولینا، پتانسیل بالای آن برای ایجاد تداخلات دارویی و بروز عوارض جانبی جدی در گروه‌های خاصی از بیماران است. مصرف خودسرانه اسپیرولینا می‌تواند منجر به پیامدهای خطرناکی شود:
بیماران دیابتی: مصرف همزمان اسپیرولینا با داروهای کاهنده قند خون می‌تواند موجب افت شدید قند (هیپوگلیسمی) و بروز عوارض خطرناک و حتی تهدیدکننده حیات شود.
افراد دارای اختلالات خونی و مصرف‌کنندگان داروهای ضدانعقاد: اسپیرولینا ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد و با داروهای رقیق‌کننده خون تداخل داشته باشد، که در این افراد بسیار پرخطر است.
بیماران مبتلا به بیماری‌های خودایمنی: در بیماری‌هایی نظیر لوپوس، آرتریت روماتوئید و ام‌اس، مصرف اسپیرولینا می‌تواند سیستم ایمنی را بیش از حد فعال کرده و منجر به تشدید علائم بیماری شود.
افراد پیوندی و تحت شیمی‌درمانی: این مکمل ممکن است با داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی و داروهای شیمی‌درمانی تداخل داشته و اثربخشی درمان را کاهش دهد یا عوارض جانبی را تشدید کند.
زنان باردار و شیرده: با توجه به عدم وجود تحقیقات کافی در مورد اثرات اسپیرولینا بر جنین و نوزاد، مصرف آن در این دوران به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.
راهنمای سازمان غذا و دارو برای مصرف ایمن و قانونی اسپیرولینا
با توجه به خطرات یادشده، سازمان غذا و دارو توصیه‌های مشخصی را برای مصرف ایمن و مسئولانه مکمل اسپیرولینا ارائه کرده است. رعایت این موارد برای حفظ سلامت مصرف‌کنندگان ضروری است:
تهیه از منابع مجاز: مکمل‌های اسپیرولینا دارای مجوز سازمان غذا و دارو باید منحصراً از داروخانه‌ها تهیه شوند.
مشورت با پزشک یا داروساز: پیش از شروع مصرف هرگونه مکمل اسپیرولینا، مشورت با متخصصین سلامت برای تعیین دوز مناسب و بررسی تداخلات دارویی احتمالی الزامی است.
پرهیز از مصرف خودسرانه: از آنجایی که اسپیرولینا یک فرآورده دارویی محسوب می‌شود، مصرف آن بدون نظر متخصص توصیه نمی‌شود.
آگاهی از خطرات محصولات غیرمجاز: ناخالصی‌ها و سموم موجود در محصولات اسپیرولینا که بدون مجوز و از کانال‌های غیررسمی به فروش می‌رسند، می‌توانند منجر به مسمومیت، آسیب کبدی و اختلالات گوارشی شوند.
این هشدار، گامی مهم در جهت افزایش آگاهی عمومی و حفاظت از سلامت جامعه در برابر تبلیغات فریبنده و مصرف بی‌رویه مکمل‌هایی مانند اسپیرولینا است که می‌توانند عواقب ناخواسته و خطرناکی برای مصرف‌کنندگان به دنبال داشته باشند.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتا کریمی
