ایران با اجرای آزمایشی سامانه گردشگری سلامت در سه استان و هدف‌گذاری درآمد ۷ میلیارد یورویی تا پایان برنامه هفتم توسعه، گام تازه‌ای برای ساماندهی و توسعه توریسم پزشکی برداشت.
گردشگری سلامت؛ فرصتی راهبردی برای اقتصاد ایران
گردشگری سلامت طی سال‌های اخیر به یکی از حوزه‌های کلیدی در اقتصاد ایران تبدیل شده است. این بخش علاوه بر ظرفیت بالای ارزآوری، می‌تواند جایگاه کشور را در تعاملات بین‌المللی ارتقا دهد. ایران با برخورداری از پزشکان متخصص، هزینه‌های درمانی پایین و جاذبه‌های فرهنگی و طبیعی متنوع، توانایی تبدیل شدن به قطب منطقه‌ای در جذب بیماران خارجی را دارد.
سه مزیت اصلی ایران در توریسم پزشکی
به گفته کارشناسان، ایران در سه محور اصلی مزیت رقابتی دارد:
- هزینه پایین خدمات درمانی به دلیل تعرفه‌های دستوری و اختلاف نرخ ارز، که باعث شده جراحی‌ها، خدمات زیبایی و درمان ناباروری در ایران ارزان‌تر از کشورهای همسایه باشد.
- پزشکان و کادر درمانی متخصص و خوش‌نام که در سطح علمی و مهارتی در رتبه‌های بالای منطقه قرار دارند.
- ترکیب درمان با گردشگری فرهنگی و زیارتی که ایران را به مقصدی منحصربه‌فرد برای بیماران خارجی تبدیل می‌کند.
ورود سالانه یک میلیون گردشگر سلامت
بر اساس آمار رسمی، سالانه حدود یک میلیون گردشگر سلامت وارد ایران می‌شوند که بیشتر آن‌ها از کشورهای همسایه مانند عراق و افغانستان هستند. خدمات پرتقاضا شامل جراحی‌های زیبایی، دندانپزشکی و خدمات تشخیصی است. با این حال، بخش عمده‌ای از این مراجعات خارج از چارچوب رسمی و از طریق واسطه‌ها انجام می‌شود؛ موضوعی که علاوه بر سودجویی دلالان، کیفیت خدمات درمانی و اقامتی بیماران را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
اجرای آزمایشی سامانه گردشگری سلامت
برای ساماندهی این وضعیت، سامانه گردشگری سلامت طراحی شده و به‌صورت آزمایشی در استان‌های خراسان رضوی، فارس و چند مرکز درمانی تهران اجرا می‌شود. این سامانه امکان ثبت اطلاعات بیماران، خدمات دریافتی، هزینه‌ها و پیگیری وضعیت پس از ترخیص را فراهم می‌کند. هدف از این اقدام، شفاف‌سازی فرآیند درمان و کاهش نقش واسطه‌ها است.
چالش‌های پیش‌رو و برنامه‌های توسعه‌ای
انوشیروان محسنی بندپی، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، با اشاره به اهمیت این سامانه گفت: یکی از چالش‌های اصلی، نبود پیگیری و نظارت بر خدمات درمانی بیماران خارجی بوده است. همچنین، بین‌المللی کردن خدمات و امکان استفاده بیماران از بیمه‌های بین‌المللی از دیگر اهداف این طرح است.
او همچنین از فراخوان ملی طراحی نشان و شعار گردشگری سلامت ایران خبر داد که با هدف توسعه برند ملی و تبلیغات بین‌المللی انجام خواهد شد.
هدف‌گذاری ۷ میلیارد یورو درآمد تا پایان برنامه هفتم
بر اساس برنامه‌ریزی وزارت میراث فرهنگی، ایران قصد دارد تا پایان برنامه هفتم توسعه، ۷ میلیارد یورو درآمد از محل گردشگری سلامت کسب کند. تحقق این هدف نیازمند توسعه زیرساخت‌ها، تقویت برند ملی، جذب بیماران از مسیرهای رسمی و همکاری نزدیک وزارت بهداشت و وزارت میراث فرهنگی است.
جمع‌بندی
اجرای آزمایشی سامانه گردشگری سلامت در سه استان، نقطه عطفی در مسیر ساماندهی توریسم پزشکی ایران است. اگر این طرح با موفقیت اجرا شود، ایران می‌تواند ضمن کاهش نقش واسطه‌ها، کیفیت خدمات درمانی را ارتقا دهد و جایگاه خود را به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی گردشگری سلامت منطقه تثبیت کند.
