شناسایی ویروس نیپا و دلایل نگرانی
شیوع ویروس نیپا در هند، با توجه به میزان مرگ‌ومیر بالا که بین ۴۰ تا ۷۵ درصد گزارش شده، توجه کشورهای آسیایی از جمله تایلند، مالزی و سنگاپور را به اقدامات پیشگیرانه جلب کرده است. مرگ حداقل دو نفر در ایالت «بنگال غربی» هند در ماه جاری، سطح هشدار را بالا برده و غربالگری مسافران و آزمایش‌های مرتبط در فرودگاه‌ها آغاز شده است.
ویروس نیپا چیست و چگونه منتقل می‌شود؟
ویروس نیپا که در گروه «هنیپاویروس‌ها» قرار دارد، یک بیماری مشترک بین انسان و دام است و می‌تواند از حیوان به انسان منتقل شود. اولین شیوع این ویروس در سال ۱۹۹۸ در مالزی ثبت شد و تاکنون موارد متعددی در آسیا رخ داده است.
سه مسیر اصلی انتقال ویروس نیپا عبارتند از:
- تماس مستقیم با خفاش‌ها یا ترشحات آنها شامل بزاق، ادرار و مدفوع.
- مصرف غذاهای آلوده به خصوص محصولات نخل خرما که با مایعات بدن خفاش‌ها تماس پیدا کرده‌اند.
- انتقال انسان به انسان از طریق تماس نزدیک با افراد آلوده، به ویژه در مراقبت‌های خانگی و بیمارستانی.
علائم ابتلا به ویروس نیپا
نشانه‌های بیماری نیپا معمولاً بین ۴ روز تا ۳ هفته پس از تماس ظاهر می‌شوند. این ویروس می‌تواند باعث بیماری‌های شدید تنفسی مشابه ذات‌الریه شود، اما مهم‌ترین خطر آن بروز آنسفالیت یا التهاب مغز است. علائم عصبی شامل تب، تشنج، سردرد شدید، بیهوشی، تغییرات رفتاری و حتی ناتوانی در حرکت دادن یک عضو است. در برخی موارد نادر، افرادی که از مرحله حاد بیماری جان سالم به در برده‌اند، ممکن است سال‌ها بعد دوباره دچار عوارض مغزی شوند.
درمان و واکسن
هم‌اکنون هیچ درمان قطعی یا واکسن تأیید شده‌ای برای ویروس نیپا وجود ندارد. یک روش درمانی تجربی به نام m۱۰۲.۴ در استرالیا در حال آزمایش است و آزمایش‌های اولیه نشان داده‌اند که دز آن توسط افراد سالم تحمل می‌شود، اما هنوز برای استفاده عمومی آماده نیست.
میزان نگرانی و اقدامات پیشگیرانه
ویروس نیپا به دلیل شدت بالای بیماری نگرانی ایجاد کرده است، اما برخلاف کووید-۱۹، انتقال آن بین انسان‌ها محدود است و بیشتر از طریق حیوانات و غذاهای آلوده صورت می‌گیرد. بنابراین خطر شیوع جهانی پایین ارزیابی می‌شود، به ویژه برای کسانی که خارج از مناطق آلوده زندگی می‌کنند.
با این حال، مقامات بهداشت عمومی در کشورهای آسیایی اقدامات پیشگیرانه شامل نظارت دقیق، غربالگری مسافران و اطلاع‌رسانی به موقع را در دستور کار دارند. سازمان جهانی بهداشت (WHO) نیز اعلام کرده که خطر این ویروس در سطح ملی، منطقه‌ای و جهانی فعلاً پایین است، اما نیاز به رصد مستمر وجود دارد.
توصیه‌ها به مسافران
افرادی که به مناطق دارای شیوع ویروس نیپا سفر کرده‌اند و علائم بیماری پیدا می‌کنند، باید سریعاً پزشک خود را مطلع کنند و اطلاعات دقیق از زمان و مکان سفر خود ارائه دهند.
