از ناخنک چشم تا آبمروارید؛ عارضههای اشعه ماوراءبنفش خورشید برای چشم
در روزهای گرم سال که تابش خورشید به اوج خود می رسد، آشنایی با اشعه ماوراء بنفش و تأثیرات آن بر سلامت چشم، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اشعه ماوراء بنفش (UV) بخشی از طیف نور است که با چشم غیرمسلح دیده نمی شود، اما می تواند آسیب های جدی و جبران ناپذیری به چشم وارد کند. از عوارض حاد مانند فتوکراتیت تا بیماری های مزمن و خطرناکی مانند ناخنک، آب مروارید و حتی سرطان های پوست پلک، همه می توانند نتیجه قرارگیری طولانی مدت در معرض این اشعه باشند.
اشعه ماوراء بنفش چگونه به چشم آسیب می رساند؟
یک فوق تخصص چشم پزشکی با اشاره به اینکه اشعه ماوراء بنفش سه طیف UVC، UVB و UVA دارد، توضیح داد که اشعه ماوراء بنفش B (UVB) بیشترین تأثیر را بر چشم دارد. عوارض این اشعه به دو دسته «حاد» و «مزمن» تقسیم می شود. عوارض حاد که تحت عنوان «فتوکراتیت» شناخته می شود، شامل خراش های سطحی روی قرنیه است که معمولاً قابل درمان هستند. اما عوارض مزمن بسیار حائز اهمیت ترند و می توانند به بیماری های جدی و ماندگار منجر شوند.
ناخنک چشم و آب مروارید؛ شایع ترین عوارض مزمن اشعه UV
ناخنک چشم (Pterygium) مهم ترین عارضه مزمن اشعه ماوراء بنفش محسوب می شود که آفتاب، شایع ترین علت آن است. همچنین آب مروارید (کاتاراکت) از دیگر عوارض جدی این اشعه است و در مناطقی که اشعه UV زیاد است، شیوع بیشتری دارد. عوارض مزمن اشعه UV به این دو مورد محدود نمی شود و سرطان های پوست پلک نیز از دیگر پیامدهای خطرناک این اشعه به شمار می روند.
گروه های پرخطر در معرض اشعه ماوراء بنفش
برخی افراد به دلیل شرایط خاص خود، در معرض خطر بیشتری برای آسیب های چشمی ناشی از اشعه UV قرار دارند:
- کوهنوردان و اسکی بازان: با افزایش ارتفاع، میزان اشعه UV بیشتر می شود، بنابراین این گروه به شدت در معرض خطر هستند.
- اطفال و کودکان: آثار اشعه UV بر چشم کودکان به صورت تجمعی است و با توجه به مدت زمان طولانی که در آینده در معرض این اشعه قرار می گیرند، احتمال عوارض بیشتر می شود.
- بیماران مبتلا به آلبینیسم: این افراد به دلیل فقدان رنگدانه ملانین در چشم و پوست، مستعد دریافت بیشتر اشعه UV هستند.
- جوشکاران: اگرچه اشعه UVC از جو عبور نمی کند، اما در جوشکاری تولید می شود و استفاده از وسایل حفاظتی برای این گروه ضروری است.
- افرادی که در ساعات اوج تابش قرار دارند: اشعه ماوراء بنفش از ساعت ۱۰ صبح تا ۴ عصر به اوج خود می رسد و افرادی که در این ساعات در فضای باز هستند، در گروه پرخطر قرار دارند.
توصیه های مهم برای محافظت از چشم ها
برای پیشگیری از عوارض جدی اشعه ماوراء بنفش، استفاده از عینک آفتابی استاندارد که بتواند هر دو طیف UVA و UVB را مسدود کند، ضروری است. افرادی که جراحی لیزیک انجام داده اند، به منظور پیشگیری از عوارض اشعه UV، باید حتماً از عینک آفتابی استاندارد استفاده کنند. همچنین توصیه می شود در ساعات اوج تابش، از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور مستقیم خورشید خودداری کرده و برای کودکان نیز از کلاه و عینک های محافظتی مناسب استفاده شود تا سلامت چشم آنها در سال های آینده تضمین گردد.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتاکریمی
About the Author
