اگر بعد از ناهار احساس افت انرژی می‌کنید، شاید یک چرت کوتاه همان چیزی باشد که بدن شما به آن نیاز دارد. متخصصان خواب می‌گویند زمان چرت زدن، به اندازه مدت آن اهمیت دارد و اگر در ساعت مناسب انجام شود، می‌تواند تمرکز، حافظه، خلق‌وخو و حتی عملکرد جسمی را بهبود ببخشد.
بهترین زمان و مدت چرت روزانه
بسیاری از افراد در ساعات اولیه بعدازظهر با کاهش طبیعی سطح انرژی روبه‌رو می‌شوند؛ زمانی که معمولاً وسوسه می‌شوند یک فنجان قهوه دیگر بنوشند یا برای چند دقیقه چشمان خود را ببندند. بر اساس نتایج پژوهش‌ها، بهترین زمان برای خواب کوتاه بین ساعت ۱ تا ۳ بعدازظهر است. این بازه زمانی با ریتم طبیعی شبانه‌روزی بدن هماهنگ است؛ یعنی زمانی که سطح هوشیاری به طور طبیعی کاهش پیدا می‌کند و خوابیدن در این ساعات به بدن فرصت بازیابی می‌دهد، بدون آنکه خواب شبانه را مختل کند.
کارشناسان همچنین توصیه می‌کنند مدت چرت بین ۱۰ تا ۳۰ دقیقه باشد. خواب طولانی‌تر ممکن است باعث شود فرد وارد مراحل عمیق خواب شود و پس از بیدار شدن احساس گیجی و سنگینی داشته باشد. چرت‌های کوتاه‌تر، که به عنوان «چرت قدرتی» نیز شناخته می‌شوند، به بدن اجازه می‌دهند بدون ورود به مراحل عمیق خواب، انرژی از دست‌رفته را بازیابی کند.
فواید چرت زدن برای مغز و بدن
بهبود عملکرد ذهنی و افزایش هوشیاری: پژوهش‌ها نشان می‌دهد یک خواب ۱۰ تا ۳۰ دقیقه‌ای در بعدازظهر می‌تواند هوشیاری را افزایش دهد، سرعت پردازش اطلاعات را بهبود ببخشد، احساس خواب‌آلودگی را کاهش دهد و خلق‌وخو را بهتر کند. به گفته متخصصان، چرت روزانه نباید جایگزین خواب شبانه باشد، بلکه ابزاری برای بازیابی انرژی و کاهش خستگی ذهنی محسوب میشود.
تقویت حافظه و یادگیری: مطالعات نشان می‌دهد در طول خواب، اطلاعات تازه از حافظه کوتاه‌مدت به حافظه بلندمدت منتقل می‌شوند؛ فرایندی که باعث تثبیت آموخته‌ها و آمادگی مغز برای دریافت اطلاعات جدید میشود. به همین دلیل، یک چرت حدود ۳۰ دقیقه‌ای می‌تواند به بهبود یادگیری، افزایش قدرت یادآوری و عملکرد بهتر در فعالیت‌های ذهنی کمک کند.
کمک به ریکاوری بدن: هنگام خواب، بدن وارد مرحله ترمیم میشود و انرژی بیشتری صرف بازسازی بافت‌ها، ذخیره مجدد انرژی و ترشح هورمون‌های مؤثر در ترمیم عضلات میشود. مطالعات نشان داده‌اند که خواب کوتاه روزانه می‌تواند احساس خستگی جسمی را کاهش دهد، ریکاوری پس از ورزش را بهبود بخشد و استقامت، قدرت عضلانی و سرعت واکنش را افزایش دهد.
چگونه یک چرت باکیفیت داشته باشیم؟
برای بهره‌مندی حداکثری از چرت روزانه، رعایت چند نکته ضروری است:
- محیطی تاریک و ساکت انتخاب کنید تا خواب شما با کیفیت باشد.
- از تنظیم زنگ هشدار برای جلوگیری از خواب طولانی‌تر از ۳۰ دقیقه استفاده کنید.
- چرت زدن را به بعدازظهر محدود کنید تا خواب شبانه را مختل نکند.
- در صورت امکان، در یک اتاق خنک و با دمای مناسب بخوابید.
- از مصرف کافئین یا وعده‌های غذایی سنگین درست قبل از چرت خودداری کنید.
متخصصان تأکید می‌کنند که چرت روزانه هرگز جای خواب شبانه کافی را نمی‌گیرد. خواب باکیفیت، نتیجه مجموعه‌ای از عادت‌های سالم مانند برنامه خواب منظم، تغذیه متعادل، فعالیت بدنی و سبک زندگی مناسب است؛ عاداتی که در کنار هم، سلامت جسم و ذهن را در بلندمدت تضمین می‌کنند.
مجله زیبایی و سلامت دکتر آناهیتاکریمی
